قشم امروز بهتر از دیروز

جهانگردى از اجزاء تفکيک ناپذير فعاليت هاى اجتماعى، اقتصادى و به ويژه عمرانى و آبادانى قشم است. بنابر اين، فرصت را غنيمت مى شمارم تا امروز و آيندة صنعت گردشگرى قشم را به اختصار و به صورت فشرده به ساحت اين همايش محترم عرضه کنم.

همچنانکه گفته اند، جهانگردى فعاليتى است اقتصادى، اجتماعى، فرهنگى که از حرکت و جابه جايى انسان‌ها از نقطه‌اى به نقطه اى ديگر در داخل و يا خارج از کشور و يا اقامتى بيش از يک شب در خارج از محل مسکونى دائمى خود، حاصل مى شود.

همچنين، در چارچوب تعاريف موجود و شناخته شده گفته‌اند:

جهانگردان داخلى عبارتند از افراد داخلى و خارجى مقيم يک کشور که در داخل همان کشور مسافرت مى‌نمايند و در کادر داخلى مرزهاى ملى - که احتياج به تعويض پول و عبور از مرز و گمرکات ندارد - بيش از 24 ساعت و يا يک شب در خارج از مکان اقامت دائمى خود، اقامت نمايند و انگيزه کار دراز مدت نيز نداشته باشند.

اما، در موضوع فعاليتى:

1-   جهانگردى فعاليتى است چند رشته‌اى و از رشته‌هاى اقتصاد، حقوق،             جامعه شناسى، روان شناسى، مديريت هتلدارى، مديريت بازرگانى، آمار، رياضيات، مديريت سيستم اطلاعات، معمارى، راه و ساختمان، حمل و نقل و ... جز آن استفاده مى کند و هر کدام از اين رشته‌ها را به گونه‌اى مورد استفاده قرار مى دهد.

2-   جهانگردى فعاليتى است چند مسئله‌اى که با مسائل جغرافيايى، زيست محيطى، مالى و اقتصادى، فنى، انسانى، فرهنگى، آموزشى، حقوقى، سياسى و امنيتى ارتباط دارد و بدون حل اين گونه مسائل، معمولاً اهداف مورد نظر از نقطه نظر توسعه جهانگردى تحصيل نمى شود.

3-   جهانگردى فعاليتى است چند بخشى که از بخش هاى دولتى و نيمه دولتى و خصوصى، از نقطه نظر تامين سرمايه و منابع مالى و از بخش هاى هتلدارى، رستوران دارى، تور گردانى، تاسيسات تفريحى و سرگرم کننده، تفريحات آبى، حمل و نقل، برنامه ريزى، سياست گذارى، هدايت و نظارت، مديريت  و بهره بردارى و به عبارتى بخش زيربنائى و رو بنائى تشکيل شده است.

4-   و سرانجام آنکه جهانگردى فعاليتى است چند شکلى که از شکل هاى فرهنگى، ورزشى، کسب و کارى، درمانى، اجتماعى ، زيارتى و استفاده از شيوه هاى مختلف حمل و نقل و تاسيسات اقامتى تشکيل مى‌شود.

اين همه، و اين تعاريف و طبقه بندى گوناگون ناشى از آن است که نوع بشر، از ابتداى تاريخ، تا بوده تمايل به سفر داشته و اين تمايل همچنان رو به فزونى است.

انسان ها به انگيزه هاى مختلف سفر مى کنند:

• کسب و کار
• زيارت و بازديد از اماکن مذهبى و انجام فرائض دينى و مذهبى
• شرکت در فعاليت هاى ورزشى و يا تماشاى مسابقات
• ديدار فاميل، دوستان و آشنايان
• شرکت در کنفرانس ها و انجام ماموريت هاى علمى، ادارى و حرفه اى
• مطالعه، تحقيق و کاوش و شناخت در فرهنگ و هنر، طبيعت و محيط زيست
• درمان و معالجه
• تفريح، استراحت و تمدد اعصاب و فراغت از کار و مشغله روزانه، کسب آرامش و بازيافت نيروى فيزيکى و غير فيزيکى
• مصرف کالا و خدمات در غير از مکان مسکونى خود

به عبارت ديگر: جهانگردى حرکت انسان‌هاى هدف دار و عزيمت از اقامتگاه دائمى خود به مقاصد مختلف داخلى و خارج از سرزمين اصلى خود با انگيزه هاى کاوش، جستجو، تحقيق، تجارت، تفريح و سرگرمى و آشنائى با اوضاع و احوال انسان هاى ديگر جهان است.

به اين ترتيب، مى بينيم که در صورتى پديده جهانگردى در جهت درست حرکت کند، مى تواند تحرک اقتصادى، ارتقاء فرهنگ اجتماعى ، صلح و صفا، وفاق ملى و وحدت و يکپارچگى و قرابت بين انسان ها و ملت ها را به ارمغان آورد و در صورتى که درست عمل نکند، موجب تخريب فرهنگ هاى اصيل و دگرگون شدن ارزش ها مى‌شود و لامحاله عوارض نامقبول بر جاى مى گذارد.

چهارچوب و محتواى بحث اينجانب در اينجا سخن گفتن درباره چگونگى حرکت و اجرايى شدن پديده بسيار مهم و تاثير‌گذار "جهانگردى" نيست، بلکه ترسيم چهره بسيار پويا و ابعاد متنوع و آثار و تبعات آن است.

توجه به برخى آمارها و تعمق در آن، ما را بيش از پيش متوجه وزن و اعتبار اين صنعت عظيم و فراگير خواهد کرد.

براساس پيش بينى هاى سازمان جهانى جهانگردى، ورود گردشکران بين المللى در سطح جهان از 528 ميليون نفر در سال 1995 به 1018 ميليون نفر در سال 2010 افزايش خواهد يافت و اين صنعت براى 500 ميليون نفر ايجاد اشتغال خواهد کرد.

همچنين، شوراى جهانى جهانگردى و سفر (WTTC) پيش بينى مى کند درآمد صنعت گردشگرى در جهان که تا سال 2005، حدود 7 هزار ميليارد دلار بود و 11 درصد از کل اشتغال جهانى را در بر مى گرفت، در سال 2010 به ارقامى به راستى نجومى (تا حد دو برابر) خواهد رسيد.

شوراى جهانى جهانگردى در ادامه گزارش خود آورده است: در مناطق مشخصى از جهان (همانند آسيا و اقيانوسيه) مکان هايى وجود دارند که صنعت گردشگرى در آن دستخوش رشد بسيار چشمگيرى خواهد شد و تقاضا براى کارکنان بخش جهانگردى به سرعت افزايش خواهد يافت، به طورى که در منطقه آسيا و اقيانوسيه پنج درصد از کارکنان براى پست‌هاى مديريت ارشد در بخش جهانگردى، 20 در صد در بخش‌هاى نظارت و رسيدگى و 75 درصد در بخش هاى فنى و کارکنان گروه صف مورد نياز خواهند بود.

سازمان جهانى جهانگردى استفاده از توسعه پايدار و توجه خاص به آموزش منابع انسانى را از مهمترين عوامل در توسعه بخش جهانگردى در آينده ذکر کرده است.

اما، کشور ما ...

ايران به عنوان يکى از پنج کشور برخوردار از بيشترين تنوع اقليمى در دنيا و يکى از ده کشور تاريخى و فرهنگى ممتاز جهان، مى‌تواند سهم به سزايى از دو تريليارد دلار در آمد جهانگردى بين المللى داشته باشد . براساس آمار سازمان جهانى جهانگردى، پس از بهبود صنعت توريسم در اواسط سال 2002 ميلادى حتى پايين ترين کشور ها در فهرست 20 کشور توريست پذير جهان در اين سال، افزون بر 20 ميليارد دلار درآمد از اين صنعت نصيب خود کرده اند.

طبق آمار، حد متوسط درآمد کشورهاى توريست پذير (در فهرست 20 کشور اول) در اين سال 50 ميليارد دلار بود. به عبارت ديگر: بر مبناى جغرافياى طبيعى، و موقعيت تاريخى و جاذبه هاى فرهنگى، مى بايستى از درآمد جهانگردى بين المللى در سال 2020 ميلادى سهم واقعى ايران بالغ بر 50 ميليارد دلار در سال باشد. اما، پيش بينى اين موضوع که تا آن سال چه حد از اين درآمد تحقق خواهد يافت عملاً و در واقعيت مقدور نيست. از سويى ديگر، امکان سنجى جاذبه هاى اکوتوريستى ايران و مقايسه آن با درآمد توريستى کشورهايى که اکوتوريسم را محور اين صنعت در سرزمين خود قرار داده اند، نشان مى‌دهد که دستيابى به درآمد 50 ميليارد دلارى در سال 2020 ميلادى چندان روياى ناممکنى براى کشور ما نيست. زيرا بايد توجه داشت که گسترش اکوتوريسم در ايران - همانند ديگر شاخه هاى توريسم - با محظوريت هاى اجتماعى، اخلاقى و مذهبى روبه رو نيست.

با توجه به رشد قابل ملاحظه صنعت توريسم در ايران طى چند سال گذشته و اهتمام دولت به امر توريسم، مى توانيم به توسعه سرمايه گذارى ها در صنعت توريسم در ايران خوشبين باشيم و برگزارى اين قبيل همايش ها و هم انديشى ها را کارساز و راهگشا بدانيم.

اما، درباره جزيره پهناور قشم و شرايط ويژه آن در تنگه هرمز و خليج هميشه فارس:

مجال مناسبى است که درباره موقعيت بسيار موجه و مساعد اين جزيره براى معرفى شدن به عنوان يک هدف جديد جهانگردى سخن به ميان آيد.

جزيره قشم حتى اگر هيچ جاذبه ديگرى نمى داشت، فقط سواحل بکر و آب هاى زلال آن کفايت مى کرد که نه تنها به عنوان يک مکان توريستى مطلوب بلکه يک قطب مهم گردشگرى محسوب شود. اما، قشم داراى 7 پديده طبيعى به راستى نادر است که ما از آن به عنوان عجايب هفتگانه جزيره قشم ياد مى‌کنيم و با داشتن اين ثروت بى نظير طبيعى است که مى‌گوييم جزيره قشم به زودى ميعادگاه جهانگردان - اعم از گردشگران داخلى و خارجى-  خواهد شد. کما اينکه در تعطيلات نوروزى امسال، فقط با اجراى تبليغاتى محدود و فراهم آوردن برخى تسهيلات رفاهى، شاهد حضور افزون بر يک ميليون گردشگر بوديم و ديديم که چگونه همگان با رهتوشه‌اى از خاطرات خوش، به سلامت به خانه هاى خود بازگشتند.

به گمان ما و به گواه آنچه که هر گردشگر بيان مى کند، بسيار کم پيش مى آيد که کسى در يک سفر کوتاه مدت بتواند اين همه پديده اعجاب انگيز را با هم ببيند و لذت ببرد.

عجايب هفتگانه قشم را به کوتاهى مرور کنيم:

1-   جنگل دريايى حرا (به وسعت بيش از 200 کيلومتر مربع) با نزديک به 120 گونه پرنده مهاجر و ساکن از جمله عقاب، فلامينگو، پليکان، حواصيل و ... غيره

2-      جزاير مرجانى زير آب و آکواريوم غنى از انواع ماهى هاى رنگارنگ شگفت انگيز

   3-   کوه گنبدى نمک (به ارتفاع بيش از 300 متر و قطر قاعده 7 کيلومتر) با غارهاى عظيم پوشيده از کريستال هاى نمک، چشمه ها و حوضچه هاى نمک و دره هاى ژرف.

گفتنى است که طولانى ترين غار نمک جهان در دل اين گنبد عظيم قرار گرفته است.

 4-      دره معروف به ستاره ها، با تنديس ها، کوهسرها و بريدگى هاى شگفت آور طبيعى

 5-   تنگه چاهکوه، پوشيده از صدها حفره و کاسه و تاقچه بر بدنه عمودى دو سوى تنگه، با جوى‌هاى سنگى و چاه هاى آب در کف تنگه.

 6-   ساحل معروف لاک پشت ها و تخم گذارى انواع لاک پشت هاى عظيم الجثه و بسيار تنومند اقيانوسى در هر بهار و از تخم بيرون آمدن و از ماسه ها سر برآوردن انبوه بچه لاک پشت در برابر ديدگان حيرت زده ناظران

7-   بام قشم (دشتى در ارتفاعات) و دره مجاور آن با صدها ستون طبيعى و اشکال پديد آمده از عوامل فرسايش که در کانون نخستين ژئوپارک ايران قرار گرفته است.

 بدينسان، به گزاف نيست اگر قشم را جزيره عجايب بناميم و آن را ميعادگاه امروز و آينده دوستداران پديده هاى شگفت انگيز معرفى کنيم.

به اين گنجينه منحصر به فرد مى بايد اضافه کنيم مسجدهاى باشکوه در جاى جاى جزيره ... زيارتگاه ها... غارها و قلعه هاى تاريخى ... معمارى سنتى ... آب انبارهاى قديمى ... نخلستان هاى پر دامنه ... جزاير پيرامون ... سواحل بکر و زيبا... هنرهاى دستى زنان و سرانجام، آداب و رسوم مردمى شريف و ميهمان نواز را که به راستى و بى هيچ گزافه، از جزيره قشم ميعادگاهى از هر حيث کامل براى گردشگران – با هر فکر و سليقه و هدف – پديد آورده و بنابر اين ظرفيت هاى مناسبى را جهت سرمايه گذارى در بخش هاى مختلف و متنوع جهانگردى عرضه مى دارد. به راستى:

مظهر اعلاى بسيج است قشم

روشنى چشم خليج است قشم

در پايان، اينجا، در يکى از جذاب ترين جزيره هاى خليج هميشه فارس، بخش سياحتى سازمان ما به گونه‌اى بالقوه عرضه کننده تسهيلات لازم براى اجراى انواع جهانگردى و گلگشت است. در جهت بالفعل کردن اين همه استعداد و ظرفيت، خواهان حمايت و همکارى همه سازمان هاى مرتبط با صنعت عظيم و فراگير جهانگردى هستيم و به سهم خود دست همکارى پيش مى آوريم.  

براى همه ميهمانان و شرکت کنندگان دراين همايش آرزوى اقامت خوش و خاطره انگيز در جزيره بالنده قشم را دارم و اميدوارم رهاورد همايش براى جزيره، باز شدن افق هاى جديد به ويژه در امر گردشگرى و سياحت باشد. انشاء ا...

به زودي اين وبلاگ راه اندازي خواهد شد